Ortaklıkta büyük dil modelleri ve üretken yapay zekâ kullanımına ilişkin eğilim, politika ve uygulama raporu: İkinci rapor
ADMIT (Erasmus+, EADTU), 2025
Okuma durumu
Bir belgenin nasıl okunduğu, ondan ne çıkarılabileceğini belirler. Bu ayrım burada gizlenmez.
Bu belge baştan sona okunmuştur (82 sayfa). Sentezdeki 22 kayıt ve 36 alıntı buradan çıkarılmıştır.
Baştan sona okundu; uygulama kayıtları ve hücre okumaları bu belgeden çıkarıldı.
Görev 2.2 eksenlerinde katkısı
Belgeden çıkan kayıtların düzey ve alan dağılımı. Dağılım belgenin ne sorduğunu da anlatır: bir belge yalnız sorduğu şeyi bulur.
Belgeden 22 kayıt çıkmıştır. Düzey bakımından bunlar mikro düzeyde 2, mezo düzeyde 11, makro düzeyde 9 biçiminde dağılmaktadır.
Alan bakımından ağırlık Yönetişim, Strateji ve Politika, Müfredat ve Öğrenme Tasarımı, Yapay Zekâ Okuryazarlığı ve Mesleki Gelişim alanlarındadır.
Bu belgeden çıkan kayıtlar
Her kayıt kendi sayfasında künyesi, anlatısı ve dayanağıyla durur.
Bir araç, öğrencilere yazılı ödevlerinde öğretim elemanının tanımladığı ölçütlere göre anında yapay zekâ üretimi biçimlendirici geri bildirim vermektedir. Öğretim elemanı bağlam materyali ekler ve her görev için beklentileri belirler; bu ögeler kalite güvenceli komutlarla modele iletilmektedir. Böylece ölçütler öğretim elemanının elinde kalırken yanıt süresi öğrencinin eline geçmektedir.
FernUniversität in Hagen · GermanyÖğrenme için eleştirel yapay zekâ okuryazarlığı modülü 2025 güzünden itibaren öğrencilere sunulmuştur. Konunun atölye yerine bir modülün içine yerleştirilmesi, katılımı çalışmanın isteğe bağlı bir eki değil parçası hâline getirmektedir.
UniDistance Suisse · SwitzerlandBir öğretim elemanı, yapay zekânın ders modüllerinin parçası olarak uygulandığını, yapay zekâya ilişkin modüllerin ise hem öğretim elemanlarına hem öğrencilere sunulduğunu ve çoğu zaman teknolojinin kendisinin çıkış noktası olarak kullanıldığını anlatmaktadır. Beyan müfredat değişimini aynı anda iki yönden kaydeder: teknoloji var olan modüllere girer ve yeni modüllerin konusu hâline gelmektedir.
Multiple countriesEkim 2024'ten bu yana devreye alınan ve genişletilen uygulamalar arasında öğrenciler için yapay zekâ tabanlı erken uyarı sistemleri, yapay zekâ destekli geri bildirim, empatik konuşma ajanları, otomatik değerlendirme pilotları ve kişiselleştirilmiş öğrenme desteği araçları bulunmaktadır. Bu yelpaze, tek tek araçlardan tek bir proje altında toplanan bir portföye geçen bir kurumu göstermektedir.
Universitat Oberta de Catalunya · SpainKaynağın adlandırmadığı bir kurumdaki pilot projeler iki kurumsal aracı denemektedir: öğrencilere çalışma arkadaşı olarak destek vermesi amaçlanan bir dijital asistan ve personelin içerik üretip yeniden düzenlemesine destek olması amaçlanan bir modül yazım asistanı. Bu ikili, aynı kurumun öğrenenler için bir araç, onların öğrenmesini tasarlayan personel için başka bir araç kurduğu deseni yinelemektedir.
Not stated in the sourceÖğretim elemanları ve öğrenenler için geliştirilen kaynaklar arasında öğrenme yönetim sisteminde barındırılan öğretimde yapay zekâ kursu, bir deney ortamı ve materyalleri öğretim elemanlarının kendi derslerine katabildiği bölgesel bir merkez bulunmaktadır. Personel gelişiminin, personelin zaten ders verdiği sistemin içinde sunulması katılımın önündeki bir engeli kaldırmaktadır.
FernUniversität in Hagen · GermanyÜniversite çalışmasında yapay zekânın temellerine ilişkin materyalleri toplayan bir çalışma alanı 2025'te öğretim elemanları, araştırmacılar ve destek personeli için yayımlanmış ve yeni materyal geldikçe güncellenmektedir. Yaşayan bir çalışma alanı, sabit rehberin karşılayamadığı bir güçlüğe karşılık verir: araçlar belgelerin gözden geçirilmesinden daha hızlı değişmektedir.
University of Jyväskylä · Finland2025'te devreye alınan çerçeve; eğitim, idare ve destek hizmetleri genelinde yapay zekâ bütünleşmesi için kurum içi rehber sunmakta ve üniversiteyi yapay zekâ etkin bir kuruma dönüştürmeyi hedeflediğini belirtmektedir. Bir yıl önce politika hâlâ tartışılırken kararın tek tek öğretim elemanlarına bırakılmasıyla açılan boşluğa karşılık vermektedir.
Universitat Oberta de Catalunya · SpainÖğrenme tasarımı ve bilişim desteğinde araç pilotları ile personel, öğrenci ve kamuya açık seminerlerin yanında bir yapay zekâ kurulu oluşturulmuştur. Seminerlerin üniversite dışına açılması ortaklıkta alışılmış değildir ve yapay zekâ okuryazarlığını kurum içi değil kamusal bir mesele saymaktadır.
Open University of Cyprus · CyprusKurum çapında yapay zekâ politikası ve yönergeleri geliştirmek üzere bir çalışma grubu kurulmuş, belgelerin 2026'da hazır olacağı bildirilmiştir. Politikanın değil grubun kaydedilmesi başlı başına bulgudur: ikinci turda kurumun öğretim elemanı yönergeleri vardır ama kurumsal bir belgesi yoktur.
UniDistance Suisse · SwitzerlandMayıs 2025'te yayımlanan kütüphane kılavuzu, yapay zekâ araçlarının kullanımını şeffaf kılacak yapılar önermektedir: hangi araçlar, hangi amaçla, ne ölçüde kullanılmıştır. İlgili bir dergi politikası ise yazarlığın yapay zekâya atfedilemeyeceğini, kullanımın dil ve okunabilirliği iyileştirmekle sınırlı olduğunu, kullanıldıysa belirtilmesi gerektiğini ve üretilenin geçerliliğinden yazarın sorumlu kaldığını bildirmektedir.
Universidad Nacional de Educación a Distancia · SpainKurum yapay zekâ kılavuzunu Nisan 2025'te, eylem önerilerini Temmuz 2025'te güncellemiş; her ikisi de tavsiye niteliğindedir. Kapsayıcı bir yapay zekâ stratejisi ile sınavlarda yapay zekâ kullanımına ilişkin yönergeler geliştirilme aşamasındadır. Yanlarında ise veri mahremiyetini güvence altına alan zorunlu bir iç öğrenme analitiği yönetmeliği durmaktadır; kümedeki tek bağlayıcı belge budur.
FernUniversität in Hagen · GermanyYeni ölçme yaklaşımları, görevleri yapay zekâ kullanımına dayanıklı tutmayı, akademik dürüstlüğü korumayı ve farklı ihtiyaçlara farklılaştırılmış destek vermeyi amaçlamaktadır. Personel kapasitesi sorumlu kullanım, etik ve kapsayıcılık eğitimleriyle geliştirilmekte; kurum üst düzey rehberden somut uygulamaya geçişi bildirmektedir.
The Open University · United KingdomBir öğrenci, ülkedeki her üniversitenin artık yapay zekâya ilişkin dersler sunduğunu bildirmekte; aynı turdaki bir öğretim elemanı da yapay zekâ içeriğinin müfredatlara katıldığını ve buna adanmış araştırma merkezlerinin kurulduğunu anlatmaktadır. İki bağımsız beyan aynı ulusal hareketi farklı konumlardan tarif etmektedir.
SpainBir destek personeli, alanda sertifika programlarının, ön lisans ve lisans derecelerinin üniversitelerde mevcut olduğunu ve her yıl çok sayıda bilimsel etkinlik düzenlendiğini bildirmektedir. Beyan, tek tek dersler düzeyinde değil dereceler düzeyinde bir sağlamayı kaydetmektedir.
TürkiyeOcak 2025'te yayımlanan hükûmet eylem planı, yapay zekânın ülke genelindeki potansiyelini en üst düzeye çıkarmak için bir yol haritası ortaya koymaktadır. Politika değil ulusal uygulamadaki değişiklik olarak kaydedilmesi, ulusal tartışmanın düzenlemeden yaygınlaştırmaya kaydığı anı işaretlemektedir.
Government of the United Kingdom · United Kingdomİspanyol rektörler konferansı fırsatlar, riskler, etik ve değerlendirmeyi kapsayan öneriler yayımlamıştır. Belge yasa değildir ama üniversite sistemine yön verir; ortak ilkeler, yetkinlik tanımları, kurum içi tartışma süreçleri, erişimde hakkaniyet ve ekolojik maliyetin değerlendirilmesini önerirken uygulamayı açıkça tek tek üniversitelere bırakmaktadır.
Conference of Spanish Rectors (CRUE) · SpainHükûmetin Mart 2025'te onayladığı kanun taslağı, ulusal düzenlemeyi AB Yapay Zekâ Yasası ile uyumlu hâle getirmektedir. İkinci turda ortaya çıkışı, gözlem döneminde Avrupa düzenlemesinin ulusal mevzuata yayılmasının en açık örneklerinden biridir.
Government of Spain · SpainUlusal eğitim ajansı ve bakanlığın Nisan 2025'te yayımladığı materyal, 2025 yılına ilişkin mevzuat ve önerileri bir araya getirmekte ve eğitim alanında çalışanlar, araştırmacılar ile diğer paydaşlarla birlikte hazırlanmıştır. Ortak, içerdiği politikaları bağlayıcı değil tavsiye niteliğinde kaydetmektedir.
Finnish National Agency for Education and Ministry of Education and Culture · FinlandUlusal bir uzmanlık komitesi kurulmuş, eğitimde üretken yapay zekâ ve büyük dil modelleri üzerine seminer ve atölyeler düzenlenmiştir. Komite ile kamuya açık etkinliklerin birlikte yürümesi, eğitime özgü bir çerçevenin henüz bulunmadığı yerde ulusal etkinliğin aldığı biçimdir.
Government of Cyprus · CyprusKonfederasyona ilişkin ilkeler 1 Temmuz 2025'te yayımlanmış, eğitimde yapay zekâ raporu bir gün sonra gelmiştir. Bir önceki turda bu ülke için hiçbir ulusal politika kaydedilmemişken iki belgenin iki gün içinde ortaya çıkması belirgin bir hız değişimini işaretlemektedir.
Swiss Confederation and State Secretariat for Education, Research and Innovation · SwitzerlandMerkezî bir portal, Kuzey Ren-Vestfalya'daki bütün üniversitelere üretken yapay zekâ uygulamaları sunmakta ve hem personel hem öğrenciler tarafından erişilebilmektedir. Bu düzenleme tedarik, erişim ve maliyet sorularını her üniversitenin ayrı ayrı pazarlık etmesine bırakmak yerine eyalet sistemi düzeyinde yanıtlamaktadır.
Digitale Hochschule NRW · GermanyBirebir alıntı
Bu belgeden alınan cümleler, geçtikleri sayfayla birlikte. Kayıtların dayandığı yer burasıdır.
There are pilot projects happening to trial institutional tools such as AIDA (Artificial Intelligence Digital Assistant) to support students as a study buddy, and AIMWA (Artificial Intelligence Module Writing Assistant) to support staff
students consistently reported significantly lower awareness of institutional policies than all other groups
students reported significantly lower awareness of national policies than teachers
All universities in Spain now offer courses related to AI.
Artificial intelligence is applied as part of study modules, and study modules related to artificial intelligence are offered to teachers and students
Academically, certificate programs, associate degree and undergraduate programs are available at universities
UOC introduced SofIA, its internal advisory framework and guidelines for integrating AI across educational, administrative, and support services
There is also a mandatory internal Regulation of Learning Analytics to ensure data privacy.
A working group has been set up to develop an institution-wide AI policy and guidelines. They will be available in 2026.
the COFFEE tool offers personalized AI-driven formative feedback for text assignments using course-specific evaluation criteria and context
practices have shifted from high-level guidance to concrete applications
the COFFEE tool offers personalized AI-driven formative feedback for text assignments using course-specific evaluation criteria and context
It offers a central portal for generative AI applications to all universities in North Rhine-
Establishment of AI committee, pilot tests of AI tools in learning design and IT support, seminars/workshops for staff, students and the general public
the university has developed resources such as a Moodle (LMS) course titled “AI in teaching” aimed at teachers and tutors
The workspace is updated as new material is published.
A module on "Critical AI Literacy for Learning" will be offered to the students from autumn 2025.
LIS uses LLMs and Generative AI for AI-based early-warning systems for students, AI-assisted feedback, empathic conversational agents
authors cannot attribute authorship to AI; AI (or assisted technologies) may only be used to improve language or readability
There are Guidelines on Artificial Intelligence for the Confederation published July 1st, 2025.
Policies introduced in this material are merely advisory than binding.
In March 2025, the Spanish government approved a draft law
Establishment of a National Specialized Committee (task force) on
Certain recommendations were made, but the implementation of practices was delegated to the universities
In January 2025 the government published the AI Opportunities Action Plan
Recommend the existence of an equal opportunities program in access to AI, or, alternatively, an access subsidy program for disadvantaged groups.
incorporation of AI-related content into curricula, and the establishment of dedicated AI research centers
There is also a mandatory internal Regulation of Learning Analytics to ensure data privacy.
LIS uses LLMs and Generative AI for AI-based early-warning systems for students, AI-assisted feedback, empathic conversational agents
The third pillar, AI Campus, (https://ki-campus.org/) democratizes access to AI education with its comprehensive online platform
Participants also emphasized the importance of fact-checking AI-generated content and using it critically rather than copying outputs directly.
students relied more heavily on informal learning methods such as peer collaboration and online resources, whereas staff groups had greater access to structured training through workshops, seminars, and institutional programs
technical and accessibility issues, including unequal access and lack of digital skills, were noted as barriers
Research Question 2: For what specific educational purposes do the four groups of academic users currently use or plan to use LLMs and GenAI?
The population was composed of 523 participants belonging to different categories and specifically: 24 administrative staff, 27 IT/support staff, 126 teachers, and 346 students
students relied more heavily on informal learning methods such as peer collaboration and online resources, whereas staff groups had greater access to structured training through workshops, seminars, and institutional programs